Journal Club có lẽ là nét văn hóa quen thuộc của sinh viên PhD tại các viện nghiên cứu. Mình đã được tham gia vào buổi Journal Club đầu tiên cách đây hơn một vài tuần, may mắn là lần đầu và buổi đó do thầy mình host nên cũng đỡ chút áp lực. Hơn nữa mình chỉ đi dự ké chứ chưa chính thức vào học kỳ. Tuy nhiên thật sự Journal Club như một cú đánh phủi đầu vào trình độ chuyên môn, kỹ năng ngôn ngữ hiện tại của mình. Biết sao được, nỗ lực và cố gắng không ngừng để bù đắp thiếu hụt của bản thân thôi.‌

Journal club là hình thức trao đổi, cập nhật kiến thức mới trong các chuyên ngành được biết đến sớm nhất vào giữa thế kỷ 19th, trong một cuốn hồi ký của bác sĩ phẫu thuật người Anh, Sir James Paget, ông đã mô tả về các buổi trao đổi journals của ông và đồng nghiệp trong một tiệm bánh nhỏ gần bệnh viện St. Bartholomew’s Hospital, London.

“a kind of club … a small room over a baker’s shop near the Hospital-gate where we could sit and read the journals.”

Sau đó, mô hình journal club đã được diễn ra một cách chính thức tại McGill University in Montreal vào năm 1875 với sự tiên phong của Sir William Osler. Mục tiêu chính của Osler’s journal club chủ yếu là để thúc đẩy việc cung cấp, trao đổi các tập san định kỳ mà họ không đủ khả năng để chi trả. Tiếp theo đó, Tinsley Harrison, cha đẻ của cuốn sách nổi tiếng Harrison’s Principles of Internal Medicine đã thành lập một journal club ở nhà ông mỗi 2 tháng, nơi mà một thành viên trong nhóm có thể thuyết trình về một research paper và các thành viên khác bình luận về nó. Như vậy đến đây, một mô hình journal club kiểu mẫu đã được hình thành. ‌

Một journal club là một nhóm những người thường xuyên tập trung lại để đánh giá các ấn bản khoa học mới xuất bản trong y khoa, triết học, khoa học khác… Journal club có thể được tổ chức xoay quanh một chủ để khoa học cơ bản hoặc ứng dụng, ví dụ, ứng dụng của evidence-based medicine trong thực hành y khoa. Thông thường, mỗi thành viên tham gia có thể nêu lên ý kiến của họ liên quan đến các câu hỏi như tính hợp lý của thiết kế nghiên cứu, cách xử lý thống kê, sự phù hợp của các nhóm chứng được sử dụng… Ngoài ra, buổi thảo luận có thể là tổng hợp kết quả từ nhiều công bố, thậm chí các kết quả mâu thuẩn và họ sẽ cùng thảo luận về các kết quả này như: đúng/sai, khác biệt so với các kiến thức hiện thời và quan điểm thực hành lâm sàng. ‌

Ở một vài nơi, như tại #MedUniWien, journal club là một môn học trong chương trình của sinh viên sau đại học. Môn học này nhằm giúp sinh viên làm quen dần với cách đọc bài báo và tư duy phản biện trong lĩnh vực nghiên cứu của họ. Ví dụ như chương trình Tissue Home mà mình theo học, Journal club là học phần bắt buộc diễn ra mỗi 2 tuần, kéo dài suốt cho đến khi nghiên cứu sinh tốt nghiệp. Khoảng 10 giáo sư trong chương trình sẽ chia ra làm host club trong mỗi buổi, bài báo thường được chọn và gửi trước 2 tuần qua email cho sinh viên. Các bài này thường trong các tập san top 1-5 của chuyên ngành, ví dụ mảng nghiên cứu của mình thì Nature Immunology. hoặc Immunity của Cell Press. Việc chọn các tập san top đầu và chọn các bài mới nhất nhằm đảm bảo chất lượng của như tính cập nhật của hướng nghiên cứu, đây là cách nhà trường training sinh viên về tư duy cũng như định hướng mục tiêu và ý tưởng nghiên cứu.‌

Đối với journal club mình đã được tham gia, cả nhóm thường tập trung critical thinking theo hình ảnh. Thường mỗi bài có 5-10 figures, thầy cô sẽ dán sẵn lên slide, mỗi figure sẽ do 1 bạn giải thích tóm tắt và nêu ý kiến đối với từng thí nghiệm được trình bày, cách thiết kế từng thử nghiệm, nhóm chứng, nhóm thử, các thông số đầu ra đã ghi nhận. Cả nhóm sẽ đăng ký trước trên doodle.com về việc ai sẽ tập trung hình nào trong journal club. Sau khi mỗi bạn trình bày về figure nhất định, cả nhóm sẽ đưa ra ý kiến đóng góp, các quan điểm khác nếu có. Quá trình này kéo dài cỡ 1 giờ 15 phút. Sau đó mọi người sẽ tập trung đánh giá tổng thể chất lượng nghiên cứu, các vấn đề đã giải quyết được, và mọi người cũng sẽ chốt lại lý do tại sao nghiên cứu được đăng trên tạp chí chuyên ngành top đầu.‌

Điểm đáng chú ý là các bạn trong nhóm đều cực kỳ tích cực, họ có thể nhanh chóng đưa ra ý kiến cũng như đánh giá vấn đề logic. Họ thường có những câu hỏi rất hay và khả năng diễn đạt vấn đề cực kỳ lưu loát. Mình nhận thấy mô hình khá giống với phần phỏng vấn vào trường của mình, nhưng thật sự mình choáng ngợp với khả năng của đồng đội. Lúc trước đọc 1 bài mình cũng mất tầm 2-3 tuần tập trung, vậy mà hiện tại bạn bè có thể ngày ngày lên phòng thí nghiệm, và vẫn hoàn thành đầy đủ sau 2 tuần. Điều mình ngưỡng mộ nhất khi gặp các bạn ở đây là khả năng tập trung cực kỳ khủng. Họ bắt đầu từ 8-9 giờ sáng, miệt mài đến 12 giờ 30, ăn trưa 1 chút rồi tiếp tục đến 6 giờ. Trong thời gian làm mọi người thường chỉ làm, ít khi dùng điện thoại, facebook… Có lẽ đó là điều mà họ thành công!‌

Hiện thời, các mô hình này ở Việt Nam chưa được phổ biến, nhưng đây là cơ hội quý cho sinh viên có thể thích nghi nhanh chóng vào chuyên ngành hẹp, có lẽ điều quan trọng là chuyên gia trong từng lĩnh vực để khởi sướng các mô hình ban đầu. Trước đây mình đã từng một lần tổ chức cho sinh viên tại Khoa Dược, nhưng có lẽ thời gian, chuyên môn sâu là điều quan trọng để duy trì được lâu dài. Hi vọng một tương lai không xa, các hoạt động này sẽ phổ biến tại các môi trường học thuật tại Việt Nam.‌

Đến đây thôi, giờ mình bắt đầu chuẩn bị cho tuần tới! Cố lên!

Tissue Home

là một tên viết tắt mà mình cực kỳ thích thú, tương tự như các dự án nghiên cứu trong chương trình khung châu âu, họ thường được yêu cầu đặt tên viết tắt gợi nhớ thì Tissue Home (Ngôi nhà mô) cũng vậy. Đầy đủ là Molecular & Cellular Control of Tissue Homeostasis in Health & Disease – TissueHome, một chương trình với mục tiêu đào tạo 11 tiến sĩ về sinh học phân tử tế bào liên quan đến cân bằng nội môi trong các bệnh do một nhóm khoảng 10 group leaders tại Wien khởi sướng. Dự án được tài trợ bởi The Austrian Science Fund (FWF), tổ chức của chính phủ Áo với các chương trình tài trợ nghiên cứu hằng năm – đây là một trong các quốc gia cực kỳ đầu tư cho khoa học công nghệ tại châu Âu, 3,19% GDP năm 2019 dành cho nghiên cứu phát triển đứng thứ 2 châu Âu, sau Thụy Điển.
This image has an empty alt attribute; its file name is assets%2F-MSsDUmD0QRlM553VnjF%2F-MSxz8SmPwyokJcNBGoI%2F-MSy-8p-GYyTfl0nXRoQ%2Fimage.png

Leave a Reply